مبدأ سال خمسی
16 خرداد 1394 | نسخه قابل چاپ | نویسنده : گمنام
پرسش.شخص از چه زمانی باید سال خمسی داشته باشد؟
امام،استفتائات،ج 1،س 135؛آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 995؛آیت الله فاضل،جامع المسائل،ج 1 س 806 و 814؛آیت الله بهجت؛وسیلة النجاة،م 1382؛آیت الله صافی،توشیح المسائل،م 1774 و جامع الاحکام،ج 1،س 608.آیت الله نوری،استفتائات،ج 2،س 310؛آیت الله تبریزی،التعلیقة علی منهاج الصالحین،م 1218؛آیت الله مکارم شیرازی،توضیح المسائل،م 1486سیستانی،المسائل المنتخبه،م 593 و وحید،توضیح المسائل،م 1773.توضیح المسائل مراجع،م 1766؛آیت الله نوری،توضیح المسائل،م 1762؛آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 999.آیت الله بهجت،توضیح المسائل،م 1385.آیت الله وحید،توضیح المسائل،م 1774.آیت الله مکارم،استفتائات،ج 1،س 353؛آیت الله فاضل،جامع المسائل،ج 1،س 809؛آیت الله نوری،استفتائات،ج 2،س 320،آیت الله سیتسانی،المسائل المنتخبة،م 611؛آیت الله صافی،جامع الاحکام،ج 1،3 620،دفتر:امام خمینی،آیت الله بهجت آیت الله تبریزی.آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 1000.
آیات عظام امام خمینی،رهبر،فاضل و صافی:آغاز سال خمسی برای کسانی که درآمد تدریجی روزانه دارند (مانند تاجر و کاسب) از وقتی که شروع به کار می کند و برای کارمند و کارگر اولین درآمد حقوق آنان است و برای کشاورز و مانند آن،از اولین محصولی است که برداشت می کند و چنانچه از مخارج سال زیاد آمد،باید خمس آن را بپردازد.1
آیات عظام تبریزی،مکارم و نوری:آغاز سال خمسی برای هر کسی،اولین درآمد اوست و چنانچه از مخارج سال زیاد آمد،باید خمس آن را بپردازد.2 آیات عظام سیتانی و وحید: آغاز سال خمسی برای هر کسی،از وقتی است که شروع به کار می کند و چنانچه از مخارج سال زیاد آمد،باید خمس آن را بپردازد.3
آیات عظام تبریزی،مکارم و نوری:آغاز سال خمسی برای هر کسی،اولین درآمد اوست و چنانچه از مخارج سال زیاد آمد،باید خمس آن را بپردازد.2 آیات عظام سیتانی و وحید: آغاز سال خمسی برای هر کسی،از وقتی است که شروع به کار می کند و چنانچه از مخارج سال زیاد آمد،باید خمس آن را بپردازد.3
سال شمسی و قمری
پرسش. آیا سال خمسی باید به قمری باشد یا اینکه می تواند به شمسی نیز قرار گیرد؟همه مراجع (به جز آیت الله بهجت و وحید):تفاوتی میان آن دو نیست و هردو کفایت می کند.4آیت الله بهجت:کشاورز و هرکس که مانند او کارش مطابق سال شمسی انجام گیرد،می تواند حساب سال خود را نیز به شمسی قرار دهد؛ولی دیگران حساب سال خود را به قمری قرار دهند.5
آیت الله وحید:بنابر احتیاط واجب،به سال قمری قرار دهند.6
پرسش. آیا سال خمسی باید به قمری باشد یا اینکه می تواند به شمسی نیز قرار گیرد؟همه مراجع (به جز آیت الله بهجت و وحید):تفاوتی میان آن دو نیست و هردو کفایت می کند.4آیت الله بهجت:کشاورز و هرکس که مانند او کارش مطابق سال شمسی انجام گیرد،می تواند حساب سال خود را نیز به شمسی قرار دهد؛ولی دیگران حساب سال خود را به قمری قرار دهند.5
آیت الله وحید:بنابر احتیاط واجب،به سال قمری قرار دهند.6
تغییر سال خمسی
پرسش. آیا تغییر زمان حساب سال خمسی جایز است؟همه مراجع (به جز آیت الله خامنه ای):جلو انداختن حساب سال به هر اندازه،اشکال ندارد؛ولی تأخیر آن جز با اجازه حاکم شرع جایز نیست7 آیت الله خامنه ای:تقدیم و تأخیر سال خمسی با اجازه حاکم شرع جایز نیست،مگر با شرایط خاص.8تبصره. البته جلو انداختن سال خمسی در صورتی جایز است که به صاحبان خمس ضرری وارد نیاید؛مثلا به این طریق که اگر در اثنای سال،منافع خود را تخمیس نماید،می تواند مبدأ را پس از تخمیس مذکور قرار دهد و با گذشت یک سال،به حساب سال خود رسیدگی کند.
پرسش. آیا تغییر زمان حساب سال خمسی جایز است؟همه مراجع (به جز آیت الله خامنه ای):جلو انداختن حساب سال به هر اندازه،اشکال ندارد؛ولی تأخیر آن جز با اجازه حاکم شرع جایز نیست7 آیت الله خامنه ای:تقدیم و تأخیر سال خمسی با اجازه حاکم شرع جایز نیست،مگر با شرایط خاص.8تبصره. البته جلو انداختن سال خمسی در صورتی جایز است که به صاحبان خمس ضرری وارد نیاید؛مثلا به این طریق که اگر در اثنای سال،منافع خود را تخمیس نماید،می تواند مبدأ را پس از تخمیس مذکور قرار دهد و با گذشت یک سال،به حساب سال خود رسیدگی کند.
_______________________________________
امام،استفتائات،ج 1،س 135؛آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 995؛آیت الله فاضل،جامع المسائل،ج 1 س 806 و 814؛آیت الله بهجت؛وسیلة النجاة،م 1382؛آیت الله صافی،توشیح المسائل،م 1774 و جامع الاحکام،ج 1،س 608.آیت الله نوری،استفتائات،ج 2،س 310؛آیت الله تبریزی،التعلیقة علی منهاج الصالحین،م 1218؛آیت الله مکارم شیرازی،توضیح المسائل،م 1486سیستانی،المسائل المنتخبه،م 593 و وحید،توضیح المسائل،م 1773.توضیح المسائل مراجع،م 1766؛آیت الله نوری،توضیح المسائل،م 1762؛آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 999.آیت الله بهجت،توضیح المسائل،م 1385.آیت الله وحید،توضیح المسائل،م 1774.آیت الله مکارم،استفتائات،ج 1،س 353؛آیت الله فاضل،جامع المسائل،ج 1،س 809؛آیت الله نوری،استفتائات،ج 2،س 320،آیت الله سیتسانی،المسائل المنتخبة،م 611؛آیت الله صافی،جامع الاحکام،ج 1،3 620،دفتر:امام خمینی،آیت الله بهجت آیت الله تبریزی.آیت الله خامنه ای،اجوبة،س 1000.
...............................................................................................................
برای اطلاعات بیشتر به کتاب احکام خمس سید مجتبی حسینی رجوع کنید.
طبق نظر مراجع تقلید
موضوعات مرتبط با این مطلب : مبدأ سال خمسی
____________________________________________________
برچسب ها: مبدأ سال خمسی,سال شمسی و قمری,تغییر سال خمسی,خمس,احکام خمس
برچسب ها: مبدأ سال خمسی,سال شمسی و قمری,تغییر سال خمسی,خمس,احکام خمس
محاسبه ی خمس
16 خرداد 1394 | نسخه قابل چاپ | نویسنده : گمنام
پرسش. راه محاسبه ی خمس را ذکر نمایید
کشاورزان،کارمندان،کارگران،کاسب ها و هرکس که درآمد کسب دارد،واجب است برای خود حساب سال خمسی داشته باشند و جهت محاسبه ی خمس،به صورت زیر عمل کنند:
هنگامی که از دریافت اولین درآمد1 یک سال گذشت،آن روز وقت حساب سال است. هرچه از مؤونه که مورد استفاده قرار می گیرد و عین آن از بین می رود (مانند خوراکی ها،مواد های شوینده،وسایل تحصیلی،(دفتر،خودکار، و ... و غیر آنها) چنانچه تا آخر سال خمسی زیاد بیاید و در بازار ارزشی داشته باشد،باید خمس (یک پنجم) آن را با قیمت روز بپردازند و چیزهایی از مؤونه که مورد نیاز انسان است و با استفاده عین آن از بین نمی رود (مانند وسایل زندگی مثل فرش،یخچال،و...،وسله نقلیه و...) هر چند سال هم بر آنها بگذرد،خمس به آنها تعلق نمی گیرد.2
مثال:کارمندی پایان خرداد سال 80،اولین حقوق خود را دریافت می کند،حساب سال او پایان خرداد سال 81 است. در این تاریخ 10 کیلو برنج،5 کیلو لپه،پنج عدد تاید و مبلغ 50 هزارتومان زیاد آمده است.او می تواند یک پنجم اجناس بالا را جدا کرده و بابت آن خمس بپردازد و جایز است قیمت آن را به روز حساب نموده و یک پنجم آن را به صورت پول نقد بدهد.تبصره 1. کسی که شغل ندارد،اگر اتفاقا معامله ای کند و سودی ببرد - بعد از آنکه یک سال از وقتی که فایده برده،بگذرد - باید خمس مقداری را که از خرج سالش زیاد آمده بپردازد.3 تبصره 2. درباره خمس بعضی از درآمدها (مانند حقوق خانواده شهداء،هدیه،جایزه بانکی،و...) میان مراجع تقلید اختلاف نظر است که در خمس هدیه به آن پرداخته خواهد شد.تبصره 3. شخص می تواند در بین سال نیز هر وقت حقوقی به دستش آمد خمس آن را بدهد و لازم نیست یک سال صبر کند.آیا شخص می تواند خودش خمس اموال را محاسبه کند سپس آنچه را بر او واجب است به مرجع تقلید یا نمایندگان او بدهد؟ همه مراجع: آری؛اشکال ندارد؛ولی تا پیش از ادای خمس نمی تواند در اموال تصرف کند.4
البته در آغاز سال خمسی میان مراجع اختلاف نظر استالعروة الوثقی،ج 2،باب الخمس،م 67توضیح المسائل مراجع،م 1765؛نوری،توضیح المسائل،م 1761؛وحید،توضیح المسائل،م 1773.العروة الوثقی،ج 2،کتاب الخمس،م 75
کشاورزان،کارمندان،کارگران،کاسب ها و هرکس که درآمد کسب دارد،واجب است برای خود حساب سال خمسی داشته باشند و جهت محاسبه ی خمس،به صورت زیر عمل کنند:
هنگامی که از دریافت اولین درآمد1 یک سال گذشت،آن روز وقت حساب سال است. هرچه از مؤونه که مورد استفاده قرار می گیرد و عین آن از بین می رود (مانند خوراکی ها،مواد های شوینده،وسایل تحصیلی،(دفتر،خودکار، و ... و غیر آنها) چنانچه تا آخر سال خمسی زیاد بیاید و در بازار ارزشی داشته باشد،باید خمس (یک پنجم) آن را با قیمت روز بپردازند و چیزهایی از مؤونه که مورد نیاز انسان است و با استفاده عین آن از بین نمی رود (مانند وسایل زندگی مثل فرش،یخچال،و...،وسله نقلیه و...) هر چند سال هم بر آنها بگذرد،خمس به آنها تعلق نمی گیرد.2
مثال:کارمندی پایان خرداد سال 80،اولین حقوق خود را دریافت می کند،حساب سال او پایان خرداد سال 81 است. در این تاریخ 10 کیلو برنج،5 کیلو لپه،پنج عدد تاید و مبلغ 50 هزارتومان زیاد آمده است.او می تواند یک پنجم اجناس بالا را جدا کرده و بابت آن خمس بپردازد و جایز است قیمت آن را به روز حساب نموده و یک پنجم آن را به صورت پول نقد بدهد.تبصره 1. کسی که شغل ندارد،اگر اتفاقا معامله ای کند و سودی ببرد - بعد از آنکه یک سال از وقتی که فایده برده،بگذرد - باید خمس مقداری را که از خرج سالش زیاد آمده بپردازد.3 تبصره 2. درباره خمس بعضی از درآمدها (مانند حقوق خانواده شهداء،هدیه،جایزه بانکی،و...) میان مراجع تقلید اختلاف نظر است که در خمس هدیه به آن پرداخته خواهد شد.تبصره 3. شخص می تواند در بین سال نیز هر وقت حقوقی به دستش آمد خمس آن را بدهد و لازم نیست یک سال صبر کند.آیا شخص می تواند خودش خمس اموال را محاسبه کند سپس آنچه را بر او واجب است به مرجع تقلید یا نمایندگان او بدهد؟ همه مراجع: آری؛اشکال ندارد؛ولی تا پیش از ادای خمس نمی تواند در اموال تصرف کند.4
_______________________________________
البته در آغاز سال خمسی میان مراجع اختلاف نظر استالعروة الوثقی،ج 2،باب الخمس،م 67توضیح المسائل مراجع،م 1765؛نوری،توضیح المسائل،م 1761؛وحید،توضیح المسائل،م 1773.العروة الوثقی،ج 2،کتاب الخمس،م 75
...............................................................................................................
برای اطلاعات بیشتر به کتاب احکام خمس سید مجتبی حسینی رجوع کنید.
طبق نظر مراجع تقلید
موضوعات مرتبط با این مطلب : محاسبه ی خمس